اما جمادات عالم در هر كجاى خلقت و آفرينش كه وجود دارند ، از آنجا كه بىاراده محضند در انقياد و خضوع كامل نسبت به مولاى خود و مقررات عالى او قرار دارند . آنان بنابر اراده حضرت حق تا هستند در سجود و انقياد و تسبيح نسبت به معبودند و با زبان حال و كيفيت زيست و شكل حيات و موضع و موقف و منافع وجودى خويش در خانهء خلقت ، اظهار ذلت و افتقار دارند و اما حيوانات كه به خاطر حيات حسى به درجه‌اى يا درجاتى از جمادات برتر و بالاترند ، همانند جمادات ، ولى با معنا و مفهوم وسيعترى در برابر حضرت حق ، با تمام وجود خود در حال سجود يعنى ذلت و افتقار و عجز و پيروى از دستورهاى حضرت او هستند . اما صاحبان عقل و اراده ، چون انسان از جهت مبانى آفرينش خويش و اصول خلقت و امورى كه در حيات از كف اراده آنان بيرون است ، يعنى امور تكوينيه مثل ولادت ، مرگ ، ضربان قلب ، گردش خون و ساير واقعيت‌هاى وجودى در سجده محضند . و اما از جهت ارادى و جنبهء تكليفى بر دو دسته‌اند : دسته‌اى از آنان ملائكه هستند كه تمام آنان معصوم از خطا و با سراپاى وجود خود و همهء شؤون و جوانب حياتشان در سجده محضند ، يعنى در برابر مولاى خود ، در كمال خضوع و تذلل و ذلت و افتقارند و هرگز از فرمان‌هاى حضرت او سرپيچى و عصيان ندارند . و اما دستهء ديگر مردمند كه آنان نيز بر دو طايفه هستند ، گروهى از آنان مطيع حضرت حق و پيرو فرامين و دستورهاى حلال و حرام آن جناب‌اند ، اينان را بندگان مؤمن و صادق ، محسن ، مطيع و به فرمودهء قرآن ساجدان مىگويند . و گروه ديگر مردمى هستند كه از خضوع و تذلل و انقياد نسبت به حضرت حق